Τετάρτη, 14 Οκτωβρίου 2015

Εξωγήινοι ή κάτι άλλο; Τι υπάρχει γύρω από αυτό το άστρο;

Μία περίεργη ομάδα αντικειμένων φαίνεται να βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα μακρινό άστρο, ανάμεσα στους αστερισμούς του Κύκνου και της Λύρας. Ήδη, οι "κυνηγοί εξωγήινων" ελπίζουν ότι αυτή είναι μια πρώτη ματιά σε έναν πολιτισμό με καταγωγή από "εκεί έξω". Τι συμβαίνει ακριβώς;
Το άστρο KIC 8462852 είναι ιδιαίτερο, αν και δεν είναι ορατό με γυμνό μάτι. Για την ακρίβεια, έχει μία ιδιαιτερότητα η οποία ήρθε στο φως, όταν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Kepler έστρεψε τον φακό του προς το μέρος του: φαίνεται ότι κάτι περίεργο βρίσκεται σε τροχιά γύρω του.
Το Kepler ξεκίνησε να παρατηρεί το κομμάτι του ουρανού στο οποίο βρίσκεται το KIC 8462852 (στο βόρειο ημισφαίριο, ανάμεσα στους αστερισμούς Κύκνο και Λύρα), το 2009. Ο φακός του ήταν στραμμένος σε εκείνη την περιοχή για 4 χρόνια, καταγράφοντας δεδομένα για πάνω από 150 χιλιάδες άστρα. Στόχος του ήταν να εντοπίσει πλανήτες. 

Κυνήγι πλανητών

Ένας πλανήτης, όταν περνά ανάμεσα στο άστρο που παρατηρούμε και το σημείο από το οποίο κάνουμε την παρατήρηση, ρίχνει τη σκιά του προς το μέρος μας, κρύβοντας μερικώς ή ολικώς το φως του αστεριού. Επομένως, χονδρικά, όταν παρατηρεί κανείς ένα άστρο και το φως που αυτό εκπέμπει διακόπτεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, σημαίνει ότι μάλλον εντόπισε έναν πλανήτη.
Όταν πλανήτης περνά μπροστά από το άστρο του, ρίχνει σκιά προς το μέρος μας (φωτογραφία από την ιστορική ανακοίνωση της NASA, το 1999, για την πρώτη επιβεβαίωση ότι υπάρχουν πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος - Credit: Lynette Cook)
Όταν πλανήτης περνά μπροστά από το άστρο του, ρίχνει σκιά προς το μέρος μας (φωτογραφία από την ιστορική ανακοίνωση της NASA, το 1999, για την πρώτη επιβεβαίωση ότι υπάρχουν πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος - Credit: Lynette Cook)
Όπως γίνεται αντιληπτό, η παρατήρηση 150 χιλιάδων άστρων είναι μεγάλη δουλειά. Το Kepler συνέλεξε τόσα πολλά δεδομένα, ώστε η ερευνητική ομάδα του Διαστημικού Τηλεσκοπίου να ζητήσει τη βοήθεια "πολιτών επιστημόνων", χτίζοντας μία σχετική σελίδα, μέσω της οποίας ερασιτέχνες αστρονόμοι μπορούν να βοηθούν στην ανάλυσή τους.

Το "περίεργο" άστρο

Αυτοί οι "πολίτες επιστήμονες" δεν άργησαν να ξετρυπώσουν κάτι καλό. Το 2011 αρκετοί εξ αυτών άρχισαν να στέλνουν στους αστρονόμους του Kepler μηνύματα για ένα "περίεργο" άστρο, το οποίο εξέπεμπε φως σε μοτίβα που δεν έμοιαζαν με εκείνα των υπόλοιπων άστρων για τα οποία συνέλεγε δεδομένα το Διαστημικό Τηλεσκόπιο.
Ήταν το KIC 8462852. 
Το KIC 8462852 βρίσκεται κάπου ανάμεσα στους αστερισμούς του Κύκνου και της Λύρας
Το KIC 8462852 βρίσκεται κάπου ανάμεσα στους αστερισμούς του Κύκνου και της Λύρας
Μετά από περαιτέρω ανάλυση, διαπιστώθηκε ότι τα μοτίβα φωτός από το συγκεκριμένο άστρο υποδεικνύουν ότι ένα "μεγάλο χάος ύλης" βρίσκεται σε τροχιά γύρω του, περικυκλώνοντάς το. Γρήγορα, το KIC 8462852 έγινε αντικείμενο μελέτης.
Έρευνα που προ-δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα, στο τμήμα Ηλιακής και Αστρικής Αστροφυσικής του ηλεκτρονικού αρχείου arXiv, με επικεφαλής συγγραφέα τη μεταδιδακτορική ερευνήτρια Tabetha Boyajian από το Πανεπιστήμιο Yale, εξερευνά τις πιο πιθανές εξηγήσεις για τα μοτίβα φωτός από το KIC 8462852, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι μία μόνο είναι πιθανή:
Αν ένα άλλο άστρο περνούσε, κάποια στιγμή μερικές χιλιετίες πριν, από το αστρικό σύστημα του KIC 8462852, θα μπορούσε να έχει "τραβήξει" έναν αριθμό κομητών προς το εσωτερικό του συστήματος. Αν αυτοί οι κομήτες ήταν αρκετοί, θα μπορούσαν να εμποδίζουν το φως με τρόπο που να συμφωνεί με το μοτίβο που παρατηρήθηκε.
Αν και αυτή η εξήγηση είναι παρατραβηγμένη, μία "παρατραβηγμένη" εξήγηση είναι η μόνη που θα μπορούσε να δοθεί σε ένα φαινόμενο που σε έναν όγκο δεδομένων από 150 χιλιάδες άστρα, παρατηρείται μόνο στο KIC 8462852. 

Κι αν είναι... εξωγήινοι;

Όμως, πέρα από την παραπάνω μελέτη, η οποία ασχολήθηκε μόνο με τα φυσικά αίτια που θα μπορούσαν να εξηγήσουν το φαινόμενο, άλλη μία είναι στα σκαριά. Μία η οποία είναι πολύ ενδιαφέρουσα. 
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Atlantic, ο Jason Wright, αστρονόμος του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια (Penn State), ετοιμάζεται να δημοσιεύσει μία μελέτη που δίνει μία εναλλακτική ερμηνεία. Ειδικότερα, ο Wright προτείνει το σενάριο τα αντικείμενα που φαίνεται να βρίσκονται σε τροχιά γύρω από το KIC 8462852 να είναι "ένα σμήνος μεγάλων κατασκευών". 
Με λίγα λόγια, ο Wright προσπαθεί να καταλάβει αν το Kepler και οι "πολίτες επιστήμονες" εντόπισαν δημιουργήματα ενός εξωγήινου πολιτισμού.
Το διαστημικό Τηλεσκόπιο Kepler, ένας "κυνηγός πλανητών"
Το διαστημικό Τηλεσκόπιο Kepler, ένας "κυνηγός πλανητών"
Μάλιστα, ο Wright δουλεύει μαζί με την Boyajian, αλλά και τον Andrew Siemion, διευθυντή του τμήματος αναζήτησης εξωγήινης νοημοσύνης του Πανεπιστημίου Berkeley, ετοιμάζοντας επίσημο αίτημα για να χρησιμοποιήσουν ραδιοτηλεσκόπια στραμμένα προς την κατεύθυνση του άστρου, ώστε να δουν αν εκπέμπονται ραδιοκύματα από το σημείο όπου βρίσκεται.
Αν όλα πάνε καλά, η πρώτη παρατήρηση με ραδιοτηλεσκόπιο θα γίνει τον Ιανουάριο, και αν εντοπιστεί κάτι ενδιαφέρον, θα γίνει νέο αίτημα για παρατηρήσεις με ακόμα μεγαλύτερα μέσα. Εν τω μεταξύ, εμείς μπορούμε απλά να κοιτάμε προς το μέρος του KIC 8462852 και να απορούμε: μήπως κάποιος από εκεί βλέπει τον ήλιο μας να σκοτεινιάζει κάθε 365 μέρες;
http://www.pathfinder.gr