Τετάρτη, 9 Δεκεμβρίου 2015

Εντυπωσιακές βροχές από πεφταστέρια υποδέχονται τα φετινά Χριστούγεννα

Εντυπωσιακές βροχές από πεφταστέρια που θα κρατήσουν μέχρι λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα, θα εμφανιστούν στον νυχτερινό ουρανό της Ελλάδας.

Οι βροχές αυτές είναι οι Λεοντίδες, όπου η κορύφωσή τους αναμένεται στις 17 και 18 Νοεμβρίου και στη συνέχεια οι πιο εντυπωσιακές Διδυμίδες που θα έχουν έχουν ολοκληρωθεί 10 μέρες πριν τα Χριστούγεννα. Και στις δύο περιπτώσεις, πρόκειται για μικρά σωματίδια σκόνης, που έχουν αφήσει πίσω τους διάφοροι κομήτες, και τα οποία τέμνονται με την τροχιά της Γης.


Καθώς εισέρχονται με υπερβολική ταχύτητα στη γήινη ατμόσφαιρα, ιονίζονται και «μετατρέπονται»  στον νυχτερινό ουρανό σε πεφταστέρια. Και οι δύο βροχές μετεώρων έχουν λάβει την ονομασία τους, από τους αστερισμούς από τους οποίους φαίνεται να προέρχονται πέφτοντας προς τη Γη.

Η «βροχή των Λεοντιδών» πήρε την ονομασία της από τα μετέωρα που φαίνονται να προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα και δημιουργείται από τα σωματίδια του κομήτη Τεμπλ-Τατλ.

Ο πρώην διευθυντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου, Δ. Σιμόπουλος, εξηγεί ότι κατά την διέλευσή τους από τη Γη οι κομήτες αφήνουν πίσω τους διάφορα μικρά σωματίδια σκόνης τα οποία είναι σχετικά μαζεμένα σε ομάδες και τέμνουν πολλές φορές την τροχιά της Γης. Όταν η Γη συναντάει μια τέτοια ομάδα σωματιδίων τα έλκει και τότε αυτά εισέρχονται στην ατμόσφαιρά με ρυθμό 40 έως 70 αντικειμένων την ώρα. Σε εξαιρετικές όμως περιπτώσεις ο ρυθμός αυτός μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα χίλια μετέωρα την ώρα, οπότε λέμε ότι έχουμε μια «καταιγίδα διαττόντων». Φυσικά από αυτά τα μετέωρα δεν καταφέρνει κανένα να φτάσει στην επιφάνεια της Γης γιατί είναι μικρότερα και από κόκκους άμμου.

Αυτό που συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ότι η Γη  περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο με μια ταχύτητα 110.000 χιλιομέτρων την ώρα, οπότε πέφτει ακάθεκτη πάνω στα σύννεφα των σωματιδίων που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης.

Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια με βάρος μικρότερο του ενός γραμμαρίου χτυπάνε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας σε ύψος 100 χιλιομέτρων και αναφλέγονται. Η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας σχηματίζοντας έτσι μια φωτεινή σφαίρα 2 έως 3 μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτή τη φωτεινή σφαίρα βλέπουμε από τη Γη και την ονομάζουμε διάττοντα, μετέωρο ή «πεφταστέρι». Κάθε ημέρα που περνάει πάνω από 100 τόνοι λεπτής διαστημικής σκόνης πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης χωρίς καν να το καταλάβουμε.


Η μεγαλύτερη Καταιγίδα Διαττόντων που παρατηρήθηκε ποτέ ήταν η Καταιγίδα των Λεοντιδών στις 12 προς 13η Νοεμβρίου του 1833 όταν τα μετέωρα έμοιαζαν με πυροτεχνήματα από μία ροή δεκάδων μετεώρων κάθε δευτερόλεπτο που διήρκεσε επί ώρες.


Το 1799 η βροχή αυτή είχε παρατηρηθεί από τον Πρώσσο επιστήμονα Αλεξάντερ φον Χούμπολτ που βρίσκονταν στην Βενεζουέλα. Σύμφωνα με την περιγραφή του ολόκληρος σχεδόν ο ουρανός καλύφτηκε από φωτεινά μετέωρα που απείχαν μεταξύ τους όσο το διπλάσιο μέγεθος της Πανσελήνου. Σύμφωνα μάλιστα με τις αφηγήσεις των Νοτιοαμερικανών ιθαγενών το ίδιο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί και το 1766.

 Άλλες προηγούμενες αναφορές εντοπίστηκαν το 1863 από τον Χιούμπερτ Νιούτον, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Γέηλ, με ενδείξεις για ιδιαίτερα μεγάλες καταιγίδες διαττόντων τα έτη 902, 934, 967, 1037, 1202, 1366, και 1533 μ.Χ. Η εμφάνιση των Λεοντιδών το 1866 έφτασε τους 5.000 διάττοντες την ώρα ενώ το 1867 ο ρυθμός έπεσε στους 1.000 την ώρα. Αντίθετα το 1899 η βροχή των Λεοντιδών ήταν απογοητευτική, όταν ξαφνικά τον επόμενο χρόνο (15-16 Νοεμβρίου 1900) ο ρυθμός ανέβηκε και πάλι στους 1.000 διάττοντες την ώρα.
 
http://www.tanea.gr