Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου 2016

Η κανέλα και οι ιδιότητές της στην υγεία

"Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα". Πολύ γνωστή παροιμιακή έκφραση, που την αναφέρουμε όταν περιγράφουμε μια συζήτηση χωρίς κανένα λογικό ειρμό. Στη διατροφή μας, αποτελεί για πολλούς μια αγαπημένη γεύση ή ευχάριστη οσμή, χρησιμοποιείται για γλύκες, αλλά και αλμυρές παρασκευές και είναι παραδοσιακό στοιχείο της ανατολίτικης κουζίνας, έχοντας επηρεάσει πολύ και την ελληνική. Πέρα από τα οργανοληπτικά της χαρακτηριστικά ωστόσο, αν θέλαμε να την κατατάξουμε βάσει της θρεπτικής της αξίας, θα τη βρίσκαμε στην κορυφή των μπαχαρικών!

Η προέλευσή της

Ανάλογα με την προέλευση και το είδος του δένδρου, υπάρχουν διάφορες ποικιλίες, όπως η κανέλα Βιετνάμ, η κανέλα Ινδονησίας, η κανέλα Κεϋλάνης και η σινική κανέλα. Η πιο γνωστή είναι η κανέλα της Κεϋλάνης, από την οποία εξάγεται και αιθέριο έλαιο (Cinamon oil).
Είναι διαθέσιμη...
  • σε σκόνη η οποία θα πρέπει να φυλάσσεται σε αεροστεγή γυάλινα δοχεία, σε δροσερό, σκοτεινό και ξηρό μέρος, διατηρώντας τη γεύση της μέχρι και για 6 μήνες
  • σε ξύλα (στικ) τα οποία διατηρούνται καλύτερα και για περισσότερο χρονικό διάστημα, μέχρι και για 1 χρόνο.
  • σε φαρμακευτικά σκευάσματα κανέλας (π.χ. σταγόνες, κάψουλες για πεπτικά προβλήματα κ.λπ.) σε ορισμένα φαρμακεία.
Την χρησιμοποιούμε...
  • στη μαγειρική όπως π.χ. στα κοκκινιστά κρέατα, στους μαγειρευτούς κιμάδες
  • στη ζαχαροπλαστική, όπως στις σοκολάτες, στα επιδόρπια και σε άλλα γλυκίσματα.
  • σε φρυγανιές και δημητριακά πρωινού
  • σε ροφήματα και ποτά, όπως στους χυμούς, στο κόκκινο κρασί, στο τσάι ή στον καφέ.

Εξερευνώντας τη θρεπτική αξία

Υπεργλυκαιμία και σακχαρώδης διαβήτης

Εργαστηριακές έρευνες έχουν δείξει τη σημαντική επίδραση της κανέλας στην ευαισθησία των κυττάρων του οργανισμού στην ινσουλίνη. Η κανέλα βελτιώνει κατά συνέπεια ακόμη περισσότερο τον γλυκαιμικό έλεγχο. Γεγονός πολύ σημαντικό, αν σκεφτούμε ότι 8-10% των Ελλήνων πάσχουν από διαβήτη, ενώ οι περισσότεροι από αυτούς είναι αδιάγνωστοι. Συγκεκριμένα, η κανέλα φαίνεται να ενεργοποιεί τους κυτταρικούς υποδοχείς της ινσουλίνης, ώστε να είναι πιο αποτελεσματική η δράση της, ρυθμίζοντας το σάκχαρο του αίματος. Ένα όγδοο μιας κουταλιάς του γλυκού κανέλα αρκεί για να τριπλασιάσει την αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης – κατ' αυτόν τον τρόπο κάποιοι ασθενείς με διαβήτη θα μπορούν ενδεχομένως να μειώσουν την δόση της ινσουλίνης που λαμβάνουν. Η ενεργός ουσία στην κανέλα που ευθύνεται για αυτή τη δράση είναι η MHCP (πολυμερές του μεθυλ-υδροξύ χαλκόνης).

Καρδιαγγειακή προστασία

Σε έρευνα του Imperial College of London που διήρκησε 12 εβδομάδες, χορηγήθηκαν 2g σκόνη κανέλας/ημέρα σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. Αυτό που διαπιστώθηκε, πέρα από τη μείωση των επιπέδων της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης ήταν η βελτίωση της αρτηριακής πίεσης. Μάλιστα, εργαστηριακές έρευνες έδειξαν ότι η μείωση της αρτηριακής πίεσης επέρχεται ακόμη πιο γρήγορα από τη βελτίωση της γλυκόζης στο αίμα. Αξίζει να σημειώσουμε εδώ, ότι τα άτομα που έχουν διαβήτη είναι πολύ πιο ευάλωτα σε νόσους του καρδιαγγειακού συστήματος. Βλέπουμε λοιπόν ότι η κανέλα μπορεί να παίξει πολυπαραγοντικό προστατευτικό ρόλο για αυτούς τους ασθενείς.

Αντιθρομβωτική δράση

Η κινναμαλδεΰδη που περιέχει η κανέλα έχει διερευνηθεί για την επίδρασή της στα αιμοπετάλια και φέρεται ότι βοηθάει στην πρόληψη του σχηματισμού θρόμβων.

Αντιμικροβιακή δράση

Γνωστή εδώ και πολλά χρόνια για την αντιμικροβιακή της δράση, η κανέλα αξιοποιείται ως υλικό σε παραδοσιακά εθνικά φαγητά, ιδιαιτέρα σε εκείνα που περιέχουν ωμά τρόφιμα, λόγω των συστατικών της που έχουν την ικανότητα να εμποδίζουν την ανάπτυξη ανεπιθύμητων βακτηρίων, μυκήτων κ.ά. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Food Science ήδη από το 1974, έδειξε ότι σε σταφιδόψωμα που δεν περιείχαν καθόλου συντηρητικά, εκείνα που είχαν μόλις 2% περιεκτικότητα σε κανέλα, δεν ανέπτυξαν επικίνδυνους μύκητες.
Αντενδείξεις...
  • στην εγκυμοσύνη - ιδιαίτερα αν μιλάμε για το αιθέριο έλαιο της κανέλας, γιατί είναι διεγερτικό της μήτρας
  • απαιτείται προσεκτική χρήση από τα άτομα με αλλεργίες, ειδικά όταν έρχεται σε επαφή με το δέρμα. Το αιθέριο έλαιο κανέλας είναι πολύ δυνατό και πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο αναμεμειγμένο με άλλα έλαια.
  • σε μεγάλες ποσότητες, η κανέλα μπορεί να επηρεάσει την ηπατική λειτουργία.
Σε κάθε περίπτωση υπέρμετρης χρήσης κανέλας ή συμπληρώματός της είναι απαραίτητο ο ενδιαφερόμενος να ενημερώσει τον ιατρό του και να ζητήσει η συμβουλή του. Δεν πρέπει επίσης να θεωρείται ότι η κανέλα μπορεί να αντικασταστήσει οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή.
Συνοψίζοντας, η πρόσληψη της κανέλας έχει αποδειχθεί ωφέλιμη όταν καταναλώνεται σε ποσότητες ενός έως και έξι γραμμαρίων (max 1½ κουταλάκι γλυκού)/ ημέρα. Θα μπορούσατε να την εντάξετε στην καθημερινότητά σας, προσθέτοντας ένα κουταλάκι σε σκόνη σαν γαρνίρισμα στα φαγητά σας ή ακόμη στο γιαούρτι σας, στο παγωτό, στο ρυζόγαλο, στη φρουτοσαλάτα και στα δημητριακά, στο τσάι ή στον καφέ.