Τετάρτη, 6 Ιουλίου 2016

Απρόσεκτοι και αγχωμένοι οι Έλληνες οδηγοί

Λουκάς Παπαλάμπρος
Για δεύτερη συνεχή χρονιά, το ίδρυμα Fondation VINCI Autoroutes δημοσιοποίησε στην Ελλάδα τα αποτελέσματα μιας μεγάλης έρευνας σχετικά με τη συμπεριφορά και τη νοοτροπία των οδηγών.
Η έρευνα αφορά στην υπεύθυνη οδήγηση, διεξήχθη από την 1η Φεβρουαρίου έως την 7η Μαρτίου 2016 και σ' αυτήν έλαβαν μέρος περίπου 14.000 άνθρωποι από 11 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εστιάζει κυρίως στους κινδύνους που σχετίζονται με την υπνηλία και την απροσεξία κατά την οδήγηση, καθώς και τη συμπεριφορά των οδηγών. Τα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με τους Έλληνες να λαμβάνουν, δυστυχώς, αρκετές αρνητικές πρωτιές, απόρροια της νοοτροπίας και της έλλειψης οδηγικής κουλτούρας.



Ρίχνουμε την ευθύνη στον άλλο
Από τις απαντήσεις στο ερώτημα «αν πιστεύετε ότι ο αριθμός των θανάτων στους δρόμους μπορεί να μειωθεί ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια» προκύπτει πως οι Έλληνες οδηγοί (33%) ανήκουν στους πιο απαισιόδοξους και ακολουθούν οι Γερμανοί (36%) και οι Σλοβάκοι (32%). Ωστόσο, όπως συμβαίνει και με όλους τους Ευρωπαίους, οι περισσότεροι θεωρούν ότι ο κίνδυνος προέρχεται από τους άλλους.
Όταν οι οδηγοί ρωτήθηκαν σχετικά με τα χαρακτηριστικά τους, σε ποσοστό 95% χρησιμοποίησαν ένα θετικό επίθετο: «προσεκτικός» (79%), «ήρεμος» (42%) ή «ευγενικός» (20%) και μόνο το 22% επέλεξε αρνητικές λέξεις. Οι Έλληνες ερωτηθέντες σε ποσοστό 16% αποκάλεσαν τους εαυτούς τους αγχωμένους. Όταν κλήθηκαν να χαρακτηρίσουν την οδηγική συμπεριφορά των συμπατριωτών τους, χρησιμοποίησαν σε ποσοστό 98% αρνητικό επίθετο, κρίνοντάς τους «ανεύθυνους» (66%), «επικίνδυνους» (39%) «αγχωμένους» (33%) και «επιθετικούς» (32%).
Δεν αφήνουμε το τηλέφωνο από τα χέρια μας
Οι πιο συνηθισμένες πρακτικές των νέων Ελλήνων οδηγών είναι η χρήση τηλεφώνου, η αποστολή μηνυμάτων και e-mail. To 55% δήλωσε ότι πραγματοποιεί κλήσεις ενώ οδηγεί χωρίς τη χρήση hands free (32% ο μέσος όρος στην Ευρώπη), ενώ το 31% στέλνει ή διαβάζει SMS ή e-mail. Μόλις το 25% ενημερώνει τους άλλους οδηγούς για κάποιο συμβάν μέσω μιας εφαρμογής smartphone ή μέσω ενός συστήματος υποβοηθούμενης οδήγησης.
Τα εν λόγω αποτελέσματα φέρνουν τη χώρα μας στην πρώτη θέση μεταξύ των χωρών στις οποίες παρατηρείται επικίνδυνη συμπεριφορά των οδηγών αναφορικά με τη χρήση συνδεδεμένων συσκευών. Επίσης, οι Γερμανοί συγκαταλέγονται μεταξύ του 48% των οδηγών που παραδέχονται ότι ρυθμίζουν το GPS κατά την οδήγηση, σε αντίθεση με το 30% των Ελλήνων που περιλαμβάνονται μεταξύ των καλύτερων μαθητών. Όσον αφορά τους Ιταλούς, βρίσκονται στην 1η θέση (34%) μεταξύ αυτών που δηλώνουν ότι στέλνουν ή διαβάζουν SMS στο κινητό ενώ οδηγούν.

Υπνηλία κατά την οδήγηση
Όπως συμβαίνει κατά μέσο όρο και στην Ευρώπη, πάνω από 1 στους 4 Έλληνες είχαν την εντύπωση ότι έχουν αποκοιμηθεί μερικά δευτερόλεπτα στο τιμόνι. Ακόμα, η υπνηλία κατά την οδήγηση βρίσκεται στη 2η θέση (34% των απαντήσεων) όσον αφορά στις πρωταρχικές αιτίες θανατηφόρων τροχαίων, μετά την ταχύτητα (56%) και πριν από την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών (25%). Το εν λόγω αποτέλεσμα είναι ίδιο με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μόνο οι Γάλλοι, οι Βρετανοί και οι Πολωνοί οδηγοί θεωρούν την υπνηλία κατά την οδήγηση ως την 1η αιτία θανατηφόρων τροχαίων.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη συνείδηση του κινδύνου δεν μεταφράζεται ακόμα σε αλλαγή συμπεριφοράς. Οι Έλληνες είναι αυτοί που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη διαφορά στην έλλειψη ύπνου μεταξύ των καθημερινών και του Σαββατοκύριακου: 33% κοιμούνται λιγότερο από 6 ώρες κάθε βράδυ κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και 9% το Σαββατοκύριακο, πράγμα  που αντιστοιχεί σε διαφορά 27 μονάδων φέρνοντάς τους στην 1η θέση και ακολουθούν οι Σλοβάκοι (22 μονάδες διαφορά) και οι Γερμανοί (20 μονάδες διαφορά). Λόγω αυτής της χρόνιας έλλειψης ύπνου, οι Έλληνες συνεχίζουν πρακτικές που είναι αντίθετες με τους κανόνες ασφαλείας κυρίως πριν από μεγάλα ταξίδια:
- 87% ομολογεί ότι τελειώνει τις προετοιμασίες του ταξιδιού αργά το προηγούμενο βράδυ (συγκριτικά με το 75% Ευρωπαίων)
-85% δηλώνει ότι κοιμάται πιο αργά ή σηκώνεται πιο νωρίς την παραμονή του ταξιδιού (συγκριτικά με το 80% των Ευρωπαίων)
-67% αναχωρεί κατά τη διάρκεια της νύχτας (ποσοστό που είναι αντίστοιχο με τον μέσο όρο των Ευρωπαίων).
Παρόλο που ακόμα βρίσκονται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η λήψη προληπτικών μέτρων για την υπνηλία παρουσιάζει μικρή πρόοδο: 37% των Ελλήνων (συγκριτικά με 56% των Ευρωπαίων) σταματά κατά τη διάρκεια της διαδρομής για να κοιμηθεί για λίγη ώρα (+1 μονάδα/2015) και 67% των Ελλήνων (+5 μονάδες) αλλάζει οδηγό κατά τη διάρκεια της διαδρομής (συγκριτικά με 70% των Ευρωπαίων).
Για αυτόν τον λόγο, λίγο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές, το ίδρυμα για την Υπεύθυνη Οδήγηση Fondation VINCI Autoroutes υπενθυμίζει κάποιες απλές συμβουλές που μας βοηθούν να ταξιδεύουμε με ασφάλεια:
- κοιμόμαστε καλά την παραμονή του ταξιδιού μας
- αποφεύγουμε να ταξιδεύουμε κατά τη διάρκεια της νύχτας (μεταξύ 10 το βράδυ και 6 το πρωί)
- κάνουμε συχνές στάσεις κατά τη διάρκεια της διαδρομής, τουλάχιστον κάθε δύο ώρες
- σταματάμε σε κάποιο μέρος όταν νιώσουμε τα πρώτα σημάδια κόπωσης
- δεν διστάζουμε να εναλλασσόμαστε συχνά στη θέση του οδηγού.

Για να μην αποσπάται η προσοχή μας:
-Προνοούμε, οργανωνόμαστε καλύτερα, κάνουμε στάσεις: κάνουμε τα τηλεφωνήματά μας πριν αναχωρήσουμε, κατά τη διάρκεια των στάσεων ή αφήνουμε κάποιον άλλο να οδηγήσει, όταν αυτό είναι δυνατόν.
-Ενημερώνουμε τους πιθανούς συνομιλητές μας: πριν από την αναχώρηση, ενεργοποιούμε ένα φωνητικό μήνυμα που ενημερώνει πως δεν μπορούμε να απαντήσουμε στις κλήσεις μας.
-Προστατεύουμε τους συνομιλητές μας: όταν ένα άτομο που καλούμε οδηγεί, του προτείνουμε συστηματικά να τον ξανακαλέσουμε αργότερα.
-Ως έσχατη λύση, αν η τηλεφωνική συνομιλία είναι απόλυτα απαραίτητη, μειώνουμε όσο το δυνατόν τη διάρκειά της.
-Μπλοκάρουμε την αποστολή ή λήψη SMS και e-mail.
Για την πραγματοποίηση αυτής της έρευνας συμπεριφορών κατά την οδήγηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ινστιτούτο Ipsos ρώτησε, μέσω του διαδικτύου, περίπου 14.000 Ευρωπαίους, εκ των οποίων 3.613 Γάλλους, 1.002 Γερμανούς, 1.001 Βέλγους, 1.001 Ισπανούς, 1.002 Βρετανούς, 1.003 Ιταλούς και 1.001 Σουηδούς, 1.001 Πολωνούς, 1.001 Ολλανδούς, 1.004 Έλληνες, 1.005 Σλοβάκους. Η αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος από κάθε χώρα εξασφαλίζεται με τη χρήση της μεθόδου των ποσοστώσεων.

(από αριστερά) Ο Δρ. Βασίλης Σταματόπουλος, Υπεύθυνος Έρευνας και Καινοτομίας του Ι.Ο.Α.Σ, ο Βασίλης Χαλκιάς, Πρόεδρος της Hellastron, η κα. Bernadette Moreau/Déléguée Générale of Fondation VINCI AUTOROUTES pour la Sécurité Routière και η κα. Ζωή Στραβοπόδη, Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
(από αριστερά) Ο Δρ. Βασίλης Σταματόπουλος, Υπεύθυνος Έρευνας και Καινοτομίας του Ι.Ο.Α.Σ, ο Βασίλης Χαλκιάς, Πρόεδρος της Hellastron, η κα. Bernadette Moreau/Déléguée Générale of Fondation VINCI AUTOROUTES pour la Sécurité Routière και η κα. Ζωή Στραβοπόδη, Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
Το ίδρυμα Fondation VINCI Autoroutes ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2011 και αποτελεί εργαστήριο, παρατηρητήριο αλλά και εργαλείο πληροφόρησης για την καταπολέμηση της έλλειψης οδικής ασφάλειας. Σκοπός του είναι να συμβάλλει στην εξέλιξη της οδηγικής συμπεριφοράς και να βοηθά τους οδηγούς να φροντίζουν οι ίδιοι για την ασφάλειά τους. Μεταξύ των δράσεών του συγκαταλέγονται: διοργάνωση εκστρατειών πληροφόρησης για ευαισθητοποίηση έναντι των οδικών κινδύνων, χρηματοδότηση καινοτόμων επιστημονικών ερευνών σχετικά με ορισμένα πεδία της επικίνδυνης οδήγησης που παραμένουν ακόμη ανεξερεύνητα ή δεν έχουν επαρκώς αναγνωριστεί ως τέτοια από τους οδηγούς καθώς και χρηματοδότηση σωματείων και της κοινωνίας των πολιτών υπέρ της υπεύθυνης οδήγησης.