Δευτέρα, 7 Νοεμβρίου 2016

Μαθήματα πολιτικής διαπραγμάτευσης από τους Βαλλόνους

Καψύλης Αλέξανδρος
Τι εξασφάλισαν οι «Γαλάτες του Βελγίου» για να προσυπογράψουν την ευρω-καναδική εμπορική συμφωνία Ceta.
Κάποιοι τους παρομοίασαν με το γαλατικό χωριό του Αστερίξ και του Οβελίξ που ουδέποτε κατέκτησαν οι Ρωμαίοι χάρη στο μαγικό φίλτρο του δρυΐδη Πανοραμίξ. Οι Βέλγοι της Βαλλονίας είναι κι αυτοί γαλλόφωνοι και αντιστάθηκαν μέχρι τέλους στη σύγχρονη Ρώμη - στις Βρυξέλλες αν το δει κανείς επιδερμικά, στα παγκοσμιοποιημένα οικονομικά συμφέροντα αν εμβαθύνει κάπως.

Σε αντίθεση με τους ολλανδόφωνους φλαμανδούς Βέλγους και με όλους τους υπόλοιπους Ευρωπαίους (ακόμα κι αυτούς που διαθέτουν ριζοσπαστικές κυβερνήσεις), οι οποίοι προσυπέγραψαν αβίαστα και αβλεπτί την ευρω-καναδική εμπορική συμφωνία Ceta, η περιοχή της Βαλλονίας έθεσε συγκεκριμένους όρους. Τους οποίους διαπραγματεύθηκε «με σχολαστικότητα υποδιαστολής», όπως γράφει η «Figaro», και εν τέλει κέρδισε αυτά που ζητούσε!

««Η Βαλλονία είναι πολύ ικανοποιημένη από το γεγονός ότι τα αιτήματά της εισακούστηκαν» δήλωσε την Παρασκευή 28 Οκτωβρίου, πανηγυρίζοντας το δικό του «ΟΧΙ», ο επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης Πολ Μανιέτ. Η «Figaro» δημοσίευσε τα βασικά ζητήματα που εξασφάλισαν οι... Γαλάτες του Βελγίου.

Δικαίωμα εφαρμοστικού ελέγχου

Μετά την υπογραφή της από την ΕΕ και τον Καναδά, η συμφωνία θα εφαρμοστεί μερικώς και προσωρινώς μέχρι την επικύρωσή της από τα εθνικά Κοινοβούλια των 28 κρατών-μελών. Πρόκειται για μια διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει χρόνια. Μέχρι να ολοκληρωθεί, βάσει της συμφωνίας που υπέγραψαν οι Βέλγοι, οι δύο κοινότητες του βελγικού Βασιλείου θα διατηρήσουν το «Δικαίωμα Επιθεώρησης». Το δικαίωμα ελέγχου, δηλαδή, των διατάξεων και της εφαρμογής τους κυρίως σε ό,τι αφορά τον αγροτικό τομέα, που θεωρείται εξαιρετικά σημαντικός για την οικονομία και την κοινωνία της Βαλλονίας.

Δικαίωμα «ρήτρας διασφάλισης»

Βάσει της συμφωνίας το Βέλγιο διατηρεί το δικαίωμα να ενεργοποιήσει μια «ρήτρα διασφάλισης» των συμφερόντων του στον αγροτικό τομέα, «σε περίπτωση που παρατηρηθεί ανισορροπία των αγορών, συμπεριλαμβανομένης ακόμα και της περίπτωσης κατά την οποία η ανισορροπία αυτή περιορίζεται σε ένα και μοναδικό προϊόν». Οπως κατά λέξη σημειώνεται στο κείμενο που υπεγράφη, «κατά τους 12 μήνες που θα ακολουθήσουν την υπογραφή της συμφωνίας Ceta θα καθοριστούν συγκεκριμένα βήματα με απτά αριθμητικά στοιχεία και προϋποθέσεις που θα ορίζουν την έννοια της ανισορροπίας της αγοράς».

Εγγυήσεις στα διαιτητικά δικαστήρια

Η Ceta προβλέπει τη λειτουργία ενός συστήματος δικαιοδοσίας (Investment Court System) βάσει του οποίου θα ρυθμίζονται οι διαφορές μεταξύ των εθνικών κρατών και των επενδυτών. Το σύστημα αυτό προσφέρει τη δυνατότητα σε μια πολυεθνική εταιρεία η οποία επενδύει σε μια χώρα να προσφεύγει σε διαιτητικά δικαστήρια εναντίον της χώρας αυτής σε περίπτωση που ακολουθεί πολιτικές που βλάπτουν τα συμφέροντά της. Χάρη στην επιμονή των Βέλγων, οι ευρωπαίοι δικαστές που θα στελεχώνουν τα διαιτητικά αυτά δικαστήρια θα διορίζονται από τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
«Στόχος μας ήταν να διασφαλίσουμε ότι τα πρόσωπα αυτά δεν θα προέρχονται από τον κόσμο των επιχειρήσεων» εξήγησε ο σοσιαλιστής πρόεδρος της Βαλλονίας Πολ Μανιέτ, ο οποίος, όπως γράφει η «Figaro», προσλαμβάνει πλέον διαστάσεις ηγετικές στο ευρωπαϊκό κίνημα κατά των μεγάλων ευρωατλαντικών εμπορικών συμφωνιών όπως η Ceta και η TTIP (πρόκειται για την εμπορική συμφωνία ΕΕ - ΗΠΑ που προωθούν με μεγάλη ζέση η Ουάσιγκτον και πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά έχει προκαλέσει την καχυποψία ακόμα και πολιτικών ηγετών όπως ο Γάλλος Φρανσουά Ολάντ και ο Αυστριακός Βέρνερ Φάινμαν).

Οι δικαστές που θα εκδικάζουν τις διαφορές αυτές θα καθοριστούν από την ΕΕ και τον Καναδά και θα είναι μόνιμοι, με σκοπό συν τω χρόνω να γίνουν αποκλειστικής απασχόλησης στα συγκεκριμένα διαιτητικά δικαστήρια. Το Βέλγιο εξάλλου θα ζητήσει από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να αποφανθεί αν οι ευρωπαϊκές Συνθήκες επιτρέπουν τη λειτουργία των νέων αυτών δικαστικών αρχών. Σε κάθε περίπτωση, τα διαιτητικά δικαστήρια δεν πρόκειται να λειτουργήσουν ενόσω η εφαρμογή της Ceta είναι προσωρινή.

Ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα μεταλλαγμένα

Οπως διαβεβαίωσε η κυβέρνηση του Βελγίου, «η Ceta δεν θα επηρεάσει τη νομοθεσία της ΕΕ που διέπει την αδειοδότηση, την πώληση, την ανάπτυξη και την επισήμανση των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών». Ειδικότερα, η νέα συμφωνία που κατ' αρχήν υπεγράφη από τις εθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ «θα παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στην επικράτειά τους».