Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017

Κοιμόμαστε για να διαγράψουμε «δεδομένα»

Ενα από τα βασικά όσο και αναπάντητα ερωτήματα των ερευνητών είναι γιατί κοιμόμαστε. Κάποιοι πιστεύουν ότι κοιμόμαστε για να σώσουμε ενέργεια.
Αλλοι θεωρούν ότι κοιμόμαστε για να καθαρίσει ο εγκέφαλος από τα κυτταρικά απόβλητα, ενώ κάποιοι άλλοι πιστεύουν ότι ο ύπνος αναγκάζει τα ζώα να στέκονται ακίνητα και έτσι να κρύβονται από τους θηρευτές τους. Ωστόσο, κάποιες μελέτες που είδαν τώρα τα φώτα της δημοσιότητας, μέσα από τις σελίδες του περιοδικού Science, υποδεικνύουν ότι κοιμόμαστε για να λησμονήσουμε τελικά τα διάφορα πράγματα που μάθαμε κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Για να μάθουμε κάτι, θα πρέπει να μεγαλώσουν οι συνάψεις, οι συνδέσεις ανάμεσα στους νευρώνες του εγκεφάλου μας. Αυτές οι συνδέσεις επιτρέπουν στους νευρώνες να ανταλλάσσουν μηνύματα, ενώ σε αυτά τα δίκτυα αποθηκεύουμε τις νέες μνήμες.
Το 2003, ο Τζούλιο Τονόνι και η Κιάρα Τσιρέλι, του πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν, διατύπωσαν την άποψη ότι οι συνάψεις αυτές μεγαλώνουν τόσο πολύ κατά τη διάρκεια της ημέρας που ο εγκέφαλος γίνεται «θορυβώδης». Οταν κοιμόμαστε, επισήμαναν οι ερευνητές, ο εγκέφαλος «κλαδεύει» τις συνάψεις, έτσι ώστε να μην υπάρχουν προβλήματα στη μετάδοση των μηνυμάτων. Μάλιστα, έκτοτε οι δύο ερευνητές βρήκαν πολλά στοιχεία που υποδεικνύουν την υπόθεση της «συναπτικής ομοιόστασης».
Τελικά, αποδεικνύεται ότι πράγματι οι νευρώνες «κλαδεύουν» τις συνάψεις, όπως τουλάχιστον διαπιστώθηκε από πειράματα που έγιναν σε εργαστηριακό δισκάριο. Οι ειδικοί χορήγησαν σε νευρώνες, που βρίσκονταν σε δισκάρια, φάρμακα που ενίσχυαν την ανάπτυξη των συνάψεων και μετά τους παρακολούθησαν να «κλαδεύουν» τις πλεονάζουσες συνάψεις. Αλλα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το τι συμβαίνει, έρχονται από τα ηλεκτρικά σήματα του εγκεφάλου. Κατά τη διάρκεια του βαθέος ύπνου, τα σήματα αυτά επιβραδύνονται.
Ο δρ Τονόνι και η δρ Τσιρέλι πιστεύουν ότι αυτό συμβαίνει λόγω της συρρίκνωσης των συνάψεων. Ταυτόχρονα, από πειράματα που έκαναν σε ποντίκια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συνάψεις στον εγκέφαλο κοιμωμένων ποντικών ήταν κατά 18% μικρότερες από ό,τι αυτές στον εγκέφαλο ξύπνιων ποντικών.