Κυριακή, 21 Απριλίου 2019

Ψυχολογία: 5 μύθοι, πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι η αλήθεια

Την τελευταία δεκαετία οι ψυχολογικοί όροι και οι ψυχολογικές θεωρίες έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς και χρησιμοποιούνται καθημερινά από το ευρύ κοινό.

Οι πολιτικοί ειδήμονες, για παράδειγμα, συχνά κάνουν λόγο για την «προκατάληψη επιβεβαίωσης» (confirmation bias), δηλαδή για την τάση των ανθρώπων να επικεντρώνονται επιλεκτικά στα στοιχεία εκείνα που επιβεβαιώνουν τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις τους. Από την άλλη, πολλοί απλοί άνθρωποι γνωρίζουν πια για τον ρόλο της σεροτονίνης στην αίσθηση ευεξίας.


Οι ψυχολογικές ανακαλύψεις διευκολύνουν τους ανθρώπους ολοένα περισσότερο να εντρυφούν και να εμβαθύνουν στην κατανόηση του ανθρώπινου πόνου και της ανθρώπινης κατάστασης γενικότερα. Παρόλα αυτά πολλοί μύθοι για την ψυχολογία επιμένουν, σύμφωνα με άρθρο του αναπληρωτή καθηγητή ψυχολογίας Στέφεν Ιλάρντι του Πανεπιστημίου του Κάνσας στην «Ουάσιγκτον Ποστ», που αναδεικνύει πέντε από αυτούς.

Σάββατο, 20 Απριλίου 2019

Η πρώτη τολμηρή αποστολή σε αστεροειδή και κομήτη ταυτόχρονα έρχεται!

Η Κίνα σχεδιάζει να εκτοξεύσει το 2022 μια φιλόδοξη ρομποτική διαστημική αποστολή με στόχο να εξερευνήσει τόσο έναν αστεροειδή, όσο και έναν κομήτη, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει ξαναγίνει από το ίδιο σκάφος.

Το υπό συζήτηση σχέδιο προβλέπει ότι το διαστημικό σκάφος θα επισκεφθεί αρχικά τον μικρό αστεροειδή «2016 ΗΟ3» (γνωστό και ως Kamo'oalewa), από όπου θα συλλέξει δείγματα. Το σκάφος θα επιστρέψει κοντά στη Γη και θα απελευθερώσει μια κάψουλα με τα δείγματα, ώστε να μπορέσουν να τα παραλάβουν και να μελετήσουν οι Κινέζοι επιστήμονες.

Κυριακή, 14 Απριλίου 2019

Υπάρχει και δεύτερος εξωπλανήτης γύρω από το κοντινότερο στη Γη άστρο;

Ο κοντινότερος στη Γη εξωπλανήτης, ο Proxima b, μπορεί να έχει και γείτονα. Ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Τορίνο και της Κρήτης ανακοίνωσαν σε επιστημονικό συνέδριο στις ΗΠΑ ότι ανίχνευσαν ένα υποψήφιο (προς το παρόν μη επιβεβαιωμένο) πλανήτη, τον Proxima c, ο οποίος φαίνεται να περιφέρεται γύρω από τον Εγγύτατο του Κενταύρου, τον μικρό αχνό ερυθρό νάνο σε απόσταση μόνο 4,2 ετών φωτός από τον δικό μας πλανήτη.

Ο Μάριο Νταμάσο του Πανεπιστημίου και του Αστεροσκοπείου του Τορίνο, ο Φάμπιο Ντελ Σόρντο, μεταδιδακτορικός ερευνητής του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης και οι συνεργάτες τους, που έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο συνέδριο Breakthrough Discuss του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια (δεν έχει υπάρξει ακόμη επιστημονική δημοσίευση), χρησιμοποίησαν το όργανο HARPS ενός τηλεσκοπίου του Ευρωπαϊκού Νοτίου αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή.

Πέμπτη, 11 Απριλίου 2019

Ιατρικό παράδοξο: Έζησε ως τα 99 με τα όργανα της σε λάθος μέρη στο σώμα!

Μία Αμερικανίδα, η Ρόουζ Μαρί Μπέντλεϊ, ήταν δεινή κολυμβήτρια, μεγάλωσε πέντε παιδιά και έζησε έως τα 99 της, παρόλο που τα περισσότερα όργανα της βρίσκονταν σε λάθος θέσεις μέσα στο σώμα της, χωρίς να το γνωρίζει. Η περίπτωση της, που ανακαλύφθηκε αρκετά μετά το θάνατό της, χαρακτηρίζεται ιατρικό παράδοξο.

Η γυναίκα, ιδιοκτήτρια ενός καταστήματος για κατοικίδια ζώα, πέθανε το 2017 και δώρισε το σώμα της για ιατρικές έρευνες στο Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστήμης του Όρεγκον στο Πόρτλαντ.

Οι φοιτητές σε μάθημα ανατομίας ήταν οι πρώτοι που πρόσεξαν ότι τα όργανα της δεν βρίσκονταν εκεί που θα έπρεπε να είναι.

Το ήπαρ, το στομάχι και άλλα όργανα της κοιλιακής χώρας βρίσκονταν σε κατοπτρική θέση και μόνο η καρδιά της βρισκόταν σωστά στα αριστερά. Η κατάσταση αυτή οφειλόταν σε εκ γενετής σπάνια ανωμαλία, που συμβαίνει μόνο σε μια γέννηση στις 22.000.

Τετάρτη, 27 Μαρτίου 2019

Νέοι νευρώνες αναπτύσσονται στον ανθρώπινο εγκέφαλο έως τα βαθιά γεράματα

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν το βάζει κάτω ακόμη κι αν έχει περάσει τα 80. Νέα εγκεφαλικά κύτταρα (νευρώνες) αναπτύσσονται έως την ένατη δεκαετία της ζωής ενός ανθρώπου, σύμφωνα με μια νέα ισπανική επιστημονική έρευνα.
Όμως, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η δημιουργία νέων νευρώνων μειώνεται σημαντικά στους ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Μαρία Λόρενς-Μάρτιν του Τμήματος Μοριακής Βιολογίας του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Μαδρίτης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό "Nature Medicine", ανέλυσαν δείγματα εγκεφαλικών ιστών από 58 ανθρώπους.

Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2019

Ο πρώτος τυφλός που τερμάτισε τον ημιμαραθώνιο της Ν. Υόρκης είχε βοηθούς τρία λαμπραντόρ

Ο Τόμας Πάνεκ αγαπούσε από παιδί το τρέξιμο και αφιέρωνε αρκετό από τον χρόνο του στην αγαπημένη του ασχολία. Όταν στα 20 του έχασε την όρασή του, υπήρχε ο λογικός κίνδυνος να παρατήσει και το χόμπι του. Κι όμως, όχι μόνο δεν έμεινε αδρανής, αλλά έχει ήδη συμμετάσχει σε πάνω από 20 μαραθώνιους, ενώ έγινε και ο πρώτος τυφλός δρομέας που ολοκληρώνει τον ημιμαραθώνιο της Νέας Υόρκης.

Σε όλους τους προηγούμενους αγώνες, ο Πάνεκ είχε άνθρωπο για βοηθό. Στον τελευταία του, όμως, τον καθοδήγησαν και μάλιστα περίφημα, τρεις πιστοί του φίλοι. Ο Ουέστλεϊ, ο Βαφλ και ο Γκους, τρία λαμπραντόρ-οδηγοί που σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου αλλά και των διοργανωτών, έκαναν εκπληκτική δουλειά.

Κυριακή, 17 Μαρτίου 2019

«Block»: Απεξάρτηση από τα έξυπνα κινητά τώρα!

Τεχνολογία του 19ου αιώνα προτείνει για απεξάρτηση από τα έξυπνα κινητά ο με έδρα το Άμστερνταμ σχεδιαστής προϊόντων Έρνστ Κόνινγκ (Ernst Koning). Σχεδίασε έναν «εξεζητημένο κλωβό Φαραντέι» -όπως τον χαρακτήρισε- που μας βοηθά να «κλείσουμε» τον εαυτό μας. Τον εαυτό μας, όχι το κινητό μας.

Τον αρχικό κλωβό Φαραντέι εφηύρε το 1836 ο Άγγλος επιστήμονας Μάικλ Φαραντέι και είναι μια «ασπίδα» στα ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Το «Block» είναι μια αλουμινένια θήκη στην οποία χωρούν έως και επτά κινητά και το αλουμινένιο επικάλυμμά του επιτρέπει τη διάχυση των ηλεκτρικών ρευμάτων που δημιουργούνται από εξωτερικά ή εσωτερικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία, περιλαμβανομένων του wifi και άλλων τηλεφωνικών σημάτων.

Κυριακή, 3 Μαρτίου 2019

Καλύτερη ψυχική υγεία για όσους μεγαλώνουν στη φύση

Τα παιδιά που μεγάλωσαν σε ένα περιβάλλον με πολύ πράσινο έχουν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων ψυχικών διαταραχών αργότερα στη ζωή τους, σύμφωνα με μια νέα δανική επιστημονική έρευνα, που αναδεικνύει τη σημασία των χώρων πρασίνου (και) για την ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του 'Ααρχους (μεταξύ των οποίων ο ελληνικής καταγωγής Κωνσταντίνος Τσιρογιάννης), με επικεφαλής τη δρα Κριτσίνε Ένγκεμαν του Τμήματος Βιοεπιστήμης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), χρησιμοποίησαν δορυφορικά δεδομένα για να χαρτογραφήσουν τους χώρους πρασίνου γύρω από τα σπίτια σχεδόν ενός εκατομμυρίου παιδιών.

Στη συνέχεια, συσχέτισαν αυτά τα δεδομένα με τον κίνδυνο εκδήλωσης 16 διαφορετικών ψυχικών διαταραχών μετά την ενηλικίωση.

Παρασκευή, 1 Μαρτίου 2019

Κάντε το αδιανόητα δύσκολο τεστ του Έντισον - Απέτυχε και ο Αϊνστάιν

Σε τι οφείλεται η εναλλαγή των εποχών; Τι είδους δημητριακά χρησιμοποιούνται σ’ ολόκληρο τον κόσμο; Ποια είναι τα συστατικά της καλύτερης λευκής μπογιάς;

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις αδιανόητες ερωτήσεις, που περιλαμβάνονταν στο τεστ που υπέβαλλε ο Τόμας Έντισον τους υποψήφιους για πρόσληψη στο εργοστάσιό του.

Το 1921, ο εφευρέτης του ηλεκτρικού λαμπτήρα, του μικροφώνου και του φωνογράφου μεταξύ άλλων χιλίων τόσων εφευρέσεων, ήταν ένας από τους διασημότερους ανθρώπους στην Αμερική και οι θέσεις εργασίας στο εργοστάσιό του ήταν περιζήτητες.

Ο αυτοδίδακτος εφευρέτης και επιχειρηματίας, ο οποίος απέδιδε την επιτυχία του σε 1% έμπνευση και 99% ιδρώτα, αντιμετώπιζε με μεγάλη καχυποψία τους πτυχιούχους πανεπιστημίων.

Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2019

ESA: Η ατμόσφαιρα της Γης φτάνει... πέρα από το φεγγάρι

Το εξωτερικό μέρος της ατμόσφαιρας του πλανήτη μας εκτείνεται αρκετά πέρα από το φεγγάρι, σχεδόν στη διπλάσια απόσταση Γης-Σελήνης, σύμφωνα με νέες επιστημονικές εκτιμήσεις.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ανακοίνωσε ότι μια νέα ανάλυση παλαιότερων παρατηρήσεων του ευρω-αμερικανικού ηλιακού παρατηρητηρίου SOHO (Solar and Heliospheric Observatory) δείχνει ότι το αέριο στρώμα που τυλίγει τη Γη, φθάνει σε απόσταση έως 630.000 χιλιομέτρων ή περίπου 50 φορές όσο η διάμετρος του πλανήτη μας.

«Ουσιαστικά η Σελήνη κινείται διαμέσου της ατμόσφαιρας της Γης. Δεν το είχαμε συνειδητοποιήσει αυτό, εωσότου 'ξεσκονίσαμε' παρατηρήσεις που είχαν γίνει πριν δύο δεκαετίες από τη διαστημοσυσκευή SOHO», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Ίγκορ Μπαλιούκιν του Ινστιτούτου Διαστημικών Ερευνών της Ρωσίας.

Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2019

Τα έντομα αφανίζονται για πρώτη φορά στην ιστορία τους γιατί "συνάντησαν τον άνθρωπο"

Μπορούμε να ισχυριστούμε ότι τα έντομα είναι και δείκτες της κλιματικής αλλαγής αλλά και της ανθρώπινης δραστηριότητας;

«Η κλιματική αλλαγή είναι ήδη αισθητή στον άνθρωπο από τις αλλαγές που συμβαίνουν γύρω του: αλλαγές στις θερμοκρασίες, ακραία φαινόμενα και πολλά άλλα. Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση των αλλαγών αυτών που συμβαίνει γύρω μας και απλώς δεν γίνεται αντιληπτή: οι ραγδαίες αλλαγές στους αριθμούς των εντόμων, τόσο από άποψη πληθυσμών, όσο και από άποψη αριθμού ειδών».

Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Χρήστος Γ. Αθανασίου, καθηγητής Εντομολογίας, στο τμήμα Γεωπονίας, Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Αυτή είναι η απάντηση των εντόμων στην κλιματική αλλαγή, συνεχίζει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Αθανασίου και προσθέτει:

«Τα έντομα έχουν μια μοναδική ευκολία προσαρμογής σε μεγάλο εύρος συνθηκών. Άλλωστε, τα έντομα βρίσκονται σε αυτόν τον πλανήτη 300 εκατομμύρια χρόνια πριν από εμάς και, όπως λέει και η γνωστή ρήση, “ο παλιός είναι αλλιώς”. Αυτό που εμείς βιώνουμε ως κλιματική αλλαγή, αυτό που έχει ολοφάνερα καθημερινή επίδραση στη ζωή μας και στο περιβάλλον μας, για τα έντομα είναι απλώς η επανάληψη του ίδιου σεναρίου.

Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2019

"Αναστήθηκε" το Curiosity στον Άρη

Το ρόβερ Curiosity για άγνωστο λόγο συνάντησε κάποιο πρόβλημα στον Άρη, που το υποχρέωσε στις 15 Φεβρουαρίου να κάνει επανεκκίνηση του υπολογιστή του (reset) και να εισέλθει σε προστατευτική κατάσταση «ασφαλούς λειτουργίας» (safe mode) έως τις 19 Φεβρουαρίου.

Ευτυχώς το ρόβερ, που βγήκε πια από το "safe mode", επικοινωνεί κανονικά με τη Γη και σύντομα θα είναι σε θέση να επαναλάβει τις επιστημονικές έρευνες του, αλλά η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), όπως ανακοίνωσε, προσπαθεί να καταλάβει τι συνέβη.

Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2019

Εκατοντάδες χιλιάδες άγνωστοι γαλαξίες ανακαλύφθηκαν από το LOFAR

Μια διεθνής ομάδα άνω των 200 αστρονόμων από 18 χώρες ανακοίνωσε ότι, χρησιμοποιώντας το δίκτυο ραδιοτηλεσκοπίων LOFAR (Low Frequency Array), ανακάλυψε εκατοντάδες χιλιάδες άγνωστους έως τώρα γαλαξίες, άλλη μια απόδειξη για το πόσο ασύλληπτα αχανές είναι το σύμπαν και πόσα ακόμη έχουμε να μάθουμε γι' αυτό.

Ένα ειδικό τεύχος του περιοδικού αστρονομίας και αστροφυσικής "Astronomy & Astrophysics" είναι αφιερωμένο στις 26 επιστημονικές εργασίες που περιγράφουν τις ανακαλύψεις, οι οποίες ρίχνουν περισσότερο φως στη φυσική των μαύρων οπών, στην εξέλιξη των γαλαξιών και σε άλλες κοσμικές διαδικασίες.

Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2019

Γιατί η ζέβρα έχει ραβδώσεις; Οι επιστήμονες έλυσαν το γρίφο!

Αποτελούσε ανέκαθεν ένα μυστήριο γιατί η ζέβρα στην πορεία της εξέλιξης της απέκτησε τις χαρακτηριστικές ραβδώσεις στο σώμα της.

Τώρα οι επιστήμονες πιστεύουν πως έχουν μια αρκετά πειστική εξήγηση: για να ζαλίζει τις ενοχλητικές μύγες και τα άλλα έντομα, ώστε να μην κάθονται πάνω της για να της πιουν το αίμα ή να της μεταδώσουν επικίνδυνες αρρώστιες, όπως η αφρικανική τρυπανοσωμίαση ή ασθένεια του ύπνου, που προκαλείται από παράσιτο, το οποίο μεταφέρουν μολυσμένες μύγες τσε-τσε.

Οι Βρετανοί και Αμερικανοί ερευνητές, με επικεφαλής τον Τιμ Κάρι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Ντέηβις και τον Μάρτιν Χάου του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό PLoS One, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς και τις βρετανικές «Γκάρντιαν» και «Τέλεγκραφ», κατέφυγαν σε ένα ευφάνταστο τέχνασμα: έντυσαν άλογα σαν ζέβρες!

Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2019

«Διάβασαν» το DNA του μεγάλου λευκού καρχαρία - Τα μυστικά που κρύβει στη μάχη κατά του καρκίνου

Οι επιστήμονες για πρώτη φορά αποκωδικοποίησαν πλήρως το γονιδίωμα και «διάβασαν» το DNA του μεγάλου λευκού καρχαρία (που έχει το επιστημονικό όνομα Carcharodon carcharias).

Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα, προκειμένου να κατανοηθεί η βιολογία του εμβληματικού θηρευτή των θαλασσών και διάσημου φόβου και τρόμου των ανθρώπων (ας όψονται τα διάσημα «Σαγόνια του καρχαρία» του Στίβεν Σπίλμπεργκ από το 1975…). 

Μάλιστα η μελέτη του DNA μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες στη μάχη κατά του καρκίνου, καθώς και στην ανακάλυψη νέων τρόπων για την ταχύτερη αποκατάσταση των τραυμάτων.

Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2019

Το απολίθωμα ενός ακόμη Τιτανόσαυρου βρέθηκε στην Τανζανία

Επιστήμονες ανακάλυψαν στη νοτιοδυτική Τανζανία το απολίθωμα ενός φυτοφάγου δεινόσαυρου με μακρύ λαιμό και μακριά ουρά, ο οποίος υπήρξε ένα πρώιμο και σχετικά μικρόσωμο μέλος της οικογένειας των Τιτανόσαυρων.

Είχε μήκος περίπου οκτώ μέτρων, βάρος ενός τόνου, έζησε πριν από 100 έως 110 εκατομμύρια χρόνια και ονομάστηκε Mnyamawamtuka moyowamkia από τους ερευνητές με επικεφαλής τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Οχάιο Πάτρικ Ο'Κόνορ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό PLoS One.

Παρασκευή, 15 Φεβρουαρίου 2019

Από κατάθλιψη κινδυνεύουν οι έφηβοι που κάνουν χρήση κάνναβης

Η χρήση κάνναβης κατά την εφηβεία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης μετά την ενηλικίωση, σύμφωνα με μια νέα διεθνή επιστημονική μελέτη.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μία στις 14 περιπτώσεις κατάθλιψης σε άτομα κάτω των 35 ετών (το 7% αυτών των περιστατικών) θα μπορούσε να αποφευχθεί, αν δεν είχαν κάνει χρήση κάνναβης σε μικρότερη ηλικία.

Ενώ μέχρι πρόσφατα η προσοχή των επιστημόνων είχε εστιαστεί στο ρόλο που παίζει η κάνναβη στην ψύχωση, πολύ λιγότερα πράγματα είναι γνωστά για το κατά πόσο η χρήση της αυξάνει την πιθανότητα πιο κοινών διαταραχών, όπως η κατάθλιψη και το άγχος.

Οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια ΜακΓκιλ του Καναδά και Οξφόρδης της Βρετανίας, με επικεφαλής τους καθηγητές ψυχιατρικής Γκαμπριέλα Γκόμπι και Αντρέα Τσιπριάνι αντίστοιχα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό περιοδικό ψυχιατρικής JAMA Psychiatry, ανέλυσαν στοιχεία 11 επιστημονικών ερευνών, που είχαν γίνει από το 1993 έως πρόσφατα και οι οποίες αφορούσαν συνολικά 23.317 ανθρώπους.

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2019

Έρευνα: Η ζωή στη Γη άρχισε να κινείται πριν από... 2,1 δισ. χρόνια!

Μια διεθνής επιστημονική ομάδα ανακοίνωσε ότι ανακάλυψε απολιθώματα με τα αρχαιότερα ίχνη κινητικότητας στη Γη, ηλικίας 2,1 δισεκατομμυρίων ετών, πολύ παλαιότερα από ό,τι είχαν έως τώρα βρεθεί (570 εκατομμυρίων ετών).

Η ανακάλυψη έγινε στην αφρικανική Γκαμπόν, εκεί όπου είχαν στο παρελθόν ανακαλυφθεί -από την ίδια ερευνητική ομάδα- οι αρχαιότεροι πολυκύτταροι οργανισμοί στον πλανήτη. Τώρα αποκαλύπτεται ότι στην ίδια περιοχή η ζωή έπαψε να είναι στατική. Η ζωή εμφανίστηκε στις θάλασσες της Γης με τη μορφή μονοκύτταρων οργανισμών, πριν περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά για πολύ καιρό δεν είχε την ικανότητα της κινητικότητας από μέρος σε μέρος με τις δικές της δυνάμεις.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γεωλόγο Αμπντεραζάκ Ελ Αλμπανί του Ινστιτούτου Χημείας του Πανεπιστημίου του Πουατιέ και του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS).

Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2019

Ψάρι δύο εκατοστών πέρασε το «τεστ του καθρέφτη» αναγνωρίζοντας τον εαυτό του

Άλλο ένα ζώο, ένα ψαράκι μήκους δέκα εκατοστών, πέρασε το περίφημο «τεστ του καθρέφτη», αναγνωρίζοντας σε αυτόν τον εαυτό του, κάτι που θεωρείται ένδειξη νοημοσύνης και αυτοσυνείδησης.

Το τεστ έχουν ήδη περάσει ορισμένα μεγαλύτερα ζώα, αλλά οι επιστήμονες εξεπλάγησαν, καθώς δεν περίμεναν να κάνει το ίδιο ένα μικρό ψάρι, αν και παραδέχτηκαν ότι δεν έχουν πειστεί ακόμη πλήρως από το σχετικό πείραμα σε ενυδρείο.

Οι Γερμανοί και Ιάπωνες ερευνητές του Ινστιτούτου Ορνιθολογίας Μαξ Πλανκ και του Πανεπιστημίου της Οσάκα, με επικεφαλής τον εξελικτικό βιολόγο δρ 'Αλεκ Τζόρνταν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας PLoS Biology, είχαν βάλει καφέ σημάδια πάνω στο τροπικό ψάρι Lambroides dimidiatus, ένα κοινωνικό ψάρι που ζει στους κοραλλιογενείς υφάλους και καθαρίζει παράσιτα από άλλα μεγαλύτερα ψάρια. Όταν το έβαλαν μπροστά σε ένα καθρέφτη και είδε το είδωλό του, το ψάρι προσπάθησε να αφαιρέσει τα σημάδια από το σώμα του.

Παρασκευή, 8 Φεβρουαρίου 2019

Μεσόγειος: Παράσιτο φονιάς εξαφανίζει εμβληματικό οστρακοειδές

Άγνωστης προέλευσης παράσιτο εξαφανίζει την πίννα του Αιγαίου. Πρωτοεμφανίστηκε το 2016 στην Ισπανία αποδεκατίζοντας πληθυσμούς του συγκεκριμένου ενδημικού οστρακοειδούς της Μεσογείου (pinna nobilis), που μοιάζει με μεγάλο μύδι, κατέγραψε ήδη καταστροφική πορεία στις θάλασσες της Γαλλίας και της Ιταλίας και κατέληξε στο ελληνικό αρχιπέλαγος.

Το καμπανάκι του κινδύνου στην Ελλάδα χτύπησε πέρσι το καλοκαίρι. Ύστερα από απανωτές αναφορές για νεκρές πίννες σε σημεία του Αιγαίου, οι επιστήμονες ερευνητικής ομάδας από τα πανεπιστήμια Μυτιλήνης (τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών) και Θεσσαλίας (Κτηνιατρικής) μαζί με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), διεξήγαγαν αυτοψίες σε συνολικά δεκατρείς τόπους στα παράκτια ύδατα της Λέσβου, όπου διαπίστωσαν μαζική θνησιμότητα του είδους σε ποσοστό άνω του 93% κατά μέσο όρο.

Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2019

Αυτά είναι τα δύο πιο ευτυχισμένα χρόνια της ζωής μας

Έρευνα του London School of Economics, υποστηρίζει ότι η ευτυχία κορυφώνεται σε δύο στιγμές της ζωής κάθε ανθρώπου, και όχι σε μία.

Οι ερευνητές ρώτησαν 23.000 Γερμανούς εθελοντές, από 17 έως 85 ετών, πόσο ευτυχισμένοι θα είναι σε 5 χρόνια. Και επανήλθαν στην 5ετία για να διαπιστώνουν αν οι προβλέψεις ήταν σωστές.

Και στις περισσότερες περιπτώσεις, ήταν!

Η μελέτη διαπίστωσε ότι η ευτυχία τείνει να ακολουθεί το σχήμα U, έχει δηλαδή δύο σημεία κορύφωσης και ένα διάστημα «ύφεσης».

Υπό αυτό το πρίσμα, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η κορύφωση της ευτυχίας ενός ανθρώπου (τα δύο «ψηλότερα» σημεία στο U) συμβαίνει στα 23 και στα 69.

Αντίθετα, η λιγότερο ευτυχισμένη περίοδος είναι η μέση ηλικία.

Σάββατο, 2 Φεβρουαρίου 2019

"Μπέντιν 1": Νέος γειτονικός γαλαξίας-ζωντανό απολίθωμα 13 δισ. ετών

Ο γαλαξίας μας βρήκε έναν νέο γείτονα. Πρόκειται για έναν άγνωστο έως τώρα μικρό γαλαξία που ανακαλύφθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χαμπλ» (Hubble) και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 30 εκατομμυρίων ετών φωτός.

Η ηλικία του νάνου γαλαξία -που ονομάσθηκε «Μπέντιν 1»- υπολογίσθηκε ότι είναι σχεδόν 13 δισεκατομμύρια έτη, λίγο μικρότερη από εκείνη του σύμπαντος, γεγονός που έκανε τους επιστήμονες να τον χαρακτηρίσουν «ζωντανό απολίθωμα από το πρώιμο σύμπαν».

Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2019

Λύθηκε το μυστήριο: Να γιατί δεν πετούσε ο φτερωτός δεινόσαυρος αγχιόρνις

Κινέζοι και Αμερικανοί επιστήμονες έλυσαν ένα μυστήριο που απασχολούσε τα τελευταία χρόνια την επιστημονική κοινότητα: γιατί ο αγχιόρνις, ένας φτερωτός δεινόσαυρος, δεν μπορούσε να πετάξει σαν τα σύγχρονα πουλιά.

Στη μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Proceedings of the National Academy of Sciences σημειώνεται ότι μια πρωτεΐνη, η βήτα-κερατίνη, είναι αυτή που δίνει στα πουλιά τη δυνατότητα να πετούν, καθώς χαρίζει στα φτερά τους ευλυγισία, ελαστικότητα και δύναμη, ιδιότητες που έλειπαν από τον φτερωτό δεινόσαυρο που ανακαλύφθηκε στην Κίνα.

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2019

Αρκούδα προστάτευσε 3χρονο που χάθηκε για δύο 24ωρα σε δάσος

Η περασμένη Τρίτη ήταν μια μοναχική γι αυτόν μέρα χωρίς παρέα κι έτσι ο μόλις τριών ετών Κέισι Χάθαουεϊ έπαιζε μόνος του έξω από το σπίτι της προγιαγιάς του, στη Βόρεια Καρολίνα των ΗΠΑ. Ο μικρός κάποια στιγμή εξαφανίστηκε από το οπτικό της πεδίο και όχι μόνο. Ο Κέισι μάλλον αποφάσισε να δει τι υπάρχει στο κοντινό δάσος κι έτσι άρχισε να περιπλανιέται μέχρι που απομακρύνθηκε αρκετά από το σπίτι και χάθηκε. 


Εκατοντάδες εθελοντές, ελικόπτερα και drones επιστρατεύτηκαν για να εντοπίσουν τον πιτσιρικά, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Και δεδομένου ότι η θερμοκρασία έπεσε δραματικά και ξεκίνησε να βρέχει καταρρακτωδώς, πολλοί φοβήθηκαν για το χειρότερο.

Τετάρτη, 23 Ιανουαρίου 2019

Οι δακτύλιοι του Κρόνου ίσως είναι νεότεροι από... τους δεινόσαυρους

Ο Κρόνος δεν είχε πάντα τους θεαματικούς δακτυλίους του, αλλά αυτοί είναι σχετικά πρόσφατο δημιούργημα. Οι νέες εκτιμήσεις Αμερικανών και Ιταλών επιστημόνων είναι ότι οι δακτύλιοι σχηματίσθηκαν πριν από δέκα έως 100 εκατομμύρια χρόνια, δηλαδή μπορεί να είναι πιο πρόσφατοι και από τους δεινόσαυρους, αφού οι τελευταίοι εκτιμάται ότι εξαφανίστηκαν πριν περίπου 65 εκατομμύρια χρόνια.

Όλοι οι αέριοι γίγαντες πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος διαθέτουν δακτυλίους, αλλά του Κρόνου είναι οι μεγαλύτεροι και πιο εντυπωσιακοί, με διάμετρο περίπου 282.000 χιλιομέτρων. Αποτελούνται κατά 99% από πάγο και 1% από σωματίδια.

Ο Κρόνος, ο έκτος στη σειρά από τον Ήλιο και ο δεύτερος μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος μετά τον Δία, σχηματίσθηκε πριν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, λίγο μετά τη δημιουργία του ηλιακού μας συστήματος, αλλά οι δακτύλιοι του είναι πολύ πρόσφατοι.

Κυριακή, 20 Ιανουαρίου 2019

Οι Δεινόσαυροι ζούσαν πιθανότατα όταν έσκαγαν τα ηφαίστεια της σελήνης

Αν είχαν οι δεινόσαυροι τηλεσκόπια και τα έστρεφαν στο Φεγγάρι, τότε δεν αποκλείεται καθόλου να έβλεπαν ηφαίστεια να ξερνούν λάβα!

Οι επιστήμονες πίστευαν για σειρά ετών πως η ηφαιστειακή δραστηριότητα της Σελήνης είχε εκλείψει εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, τα δεδομένα που στέλνει όμως το LRO, το αναγνωριστικό διαστημόπλοιο της NASA που είναι σε τροχιά γύρω από το Φεγγάρι από το 2009, υποδεικνύει πως η λάβα έπλεε στην επιφάνειά του ακόμα και πριν από 100 εκατ. χρόνια.

Τρίτη, 8 Ιανουαρίου 2019

Αυτά είναι τα άγρια ζώα που εξαφανίστηκαν από τον πλανήτη το 2018 (pics)

Μπορεί η ανθρωπότητα να γιόρτασε πριν λίγες ημέρες την έλευση του νέου έτους, όμως το 2018 μάς άφησε με αρκετά είδη άγριων ζώων λιγότερα.

Η ακραία ρύπανση του πλανήτη από την ανθρώπινη δραστηριότητα, το ανελέητο κυνήγι από λαθροθήρες αλλά κι οι εκφάνσεις της κλιματικής αλλαγής οδήγησαν αρκετά είδη στον πλήρη αφανισμό, ενώ πολλά είναι κι όσα αντιμετωπίζουν έντονα το φάσμα της οριστικής εξαφάνισης.

Ίσως, το σημαντικότερο από τα είδη που εξαλείφθηκαν οριστικά το 2018 ήταν ο λευκός αφρικανικός ρινόκερος, καθώς το τελευταίο αρσενικό του είδους των επιβλητικών θηλαστικών της ανατολικής Αφρικής πέθανε σε βαθιά γεράματα τον Μάρτιο.

Κυριακή, 6 Ιανουαρίου 2019

Κατάθλιψη και social media: Διπλάσιος ο κίνδυνος για τα κορίτσια

Τα κορίτσια στην εφηβεία έχουν διπλάσια πιθανότητα σε σχέση με τα συνομήλικα αγόρια να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης εξαιτίας της χρήσης του Facebook και των άλλων μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές αποδίδουν τη διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα στο ότι τα κορίτσια πέφτουν πιο εύκολα θύματα online σεξουαλικής παρενόχλησης, διαταραχών ύπνου, χαμηλής αυτοεκτίμησης και αρνητικής εικόνας για το σώμα και την εξωτερική εμφάνισή τους.

Η μελέτη σε σχεδόν 11.000 εφήβους ηλικίας 14 ετών, με επικεφαλής την καθηγήτρια Ιβόν Κέλι του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας και Υγείας του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου (UCL), δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό "EClinical Medicine", σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς και τη βρετανική «Γκάρντιαν».

Τρίτη, 1 Ιανουαρίου 2019

Κιρκάδιος ρυθμός: Το αρχαιότερο ρολόι που ελέγχει τη ζωή μας!

Πώς ξέρετε τι ώρα πρέπει να κοιμηθείτε ή να ξυπνήσετε; Ποια είναι η κατάλληλη ώρα για να γυμναστείτε και ποια προσφέρει τα μέγιστα οφέλη στην απόδοση σας; Κάθε πότε πρέπει να τρέφεστε, ποιες τροφές δεν είναι καλό να καταναλώσετε πριν κοιμηθείτε και πώς είναι δυνατόν όλα αυτά να έχουν σχέση με την υγεία σας;

Η απάντηση με μια λέξη είναι ο κιρκάδιος ρυθμός το αρχαιότερο από όλα τα ρολόγια που ελέγχει τη ζωή μας.

Αλλά τι είναι ο κιρκάδιος ρυθμός;

Σύμφωνα με όσα δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κωνσταντίνος Ντάλλας, Ερευνητής, στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab στο ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η λέξη δημιουργείται από τις λατινικές λέξεις, circa = γύρω και diem = ημέρα, δηλαδή ρυθμός στη διάρκεια της ημέρας και χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια οποιαδήποτε βιολογική διαδικασία που παρουσιάζει ενδογενή περιοδική μεταβολή στη διάρκεια ενός 24ώρου.